مىبودند ، و در مجمع « 1 » از پيامبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت كند كه فرمود : وقتى دوزخيان در دوزخ گرد هم آيند ، در ميان آنها مقدارى از اهل قبله ( و مسلمان ) هستند ، كافران بمسلمين گويند ، مگر شما مسلمان نبوديد ؟ گويند ، چرا ، كافران گويند پس مسلمانى شما بدردتان نخورد و بالاخره با ما در دوزخ قرار گرفتيد گويند ما گناهانى داشتيم كه ما را مؤاخذه نمودند ، خداوند سخن آنها را بشنود ، و فرمان دهد هر كس از اهل اسلام در آتش باشد از دوزخ بيرون نمايند ، آنگاه كافران گويند اى كاش ما مسلمان بوديم . لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُونَ « 2 » يعنى نعمتهاى آشكار خدا را ميديديد و به او ايمان مىآورديد و مطيع فرمانش ميشديد . تِبْياناً « 3 » يعنى بيانى رسا ، و عيّاشى « 4 » از حضرت صادق عليه السّلام روايت كند كه فرمود : به خدا ما ميدانيم آنچه در آسمانها و زمين ، و آنچه در بهشت و دوزخ و ما بين آنهاست ، سپس فرمود : البتّه اين مطلب در كتاب خداست و بعد اين آيه را تلاوت فرمود ، و نيز همان حضرت فرمود : راستى خداوند بيان رساى هر چيزى را در قرآن فرو فرستاده بطورى كه به خدا هيچ چيز از نيازمنديهاى بندگان را وانگذاشته ، تا بنده‌اى نتواند بگويد اگر اين مطلب در قرآن ميبود ( بهتر بود ) و اخبار زيادى در اين موضوع در كتاب امامت گذشت . قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ « 5 » يعنى جبرئيل عليه السّلام مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ يعنى با پوشش حكمت لِيُثَبِّتَ الَّذِينَ آمَنُوا بر اعتقاد باينكه اين كتاب ، كلام خداست ، زيرا آنها چون آيه ناسخ را بشنوند ، و حكمتى را كه در آن به كار رفته بدقّت بنگرند ،

--> ( 1 ) مجمع البيان ج 6 ص 328 . ( 2 ) سورهء نحل آيه 81 . ( 3 ) سورهء نحل آيه 89 . ( 4 ) تفسير عياشى ج 2 ص 266 . ( 5 ) سورهء نحل آيه 102 .